Руханият діни танымдық сайты - Соңғы діни мақалалар

Әлемдік қаржылық дағдарыс және Ислам тағылымдары

ӘБСАТТАР ҚАЖЫ ДЕРБІСӘЛІ
ҚАЗАҚСТАН МҰСЫЛМАНДАРЫ ДІНИ БАСҚАРМАСЫНЫҢ ТӨРАҒАСЫ,
БАС МҮФТИ

Әлемдегі қаржы дағдарысы бүкіл қоғамға өз әсерін тигізуде. Күнделікті телеарналардағы хабарлардан көріп отырғанымыздай, бүкіл әлемді жайлаған қаржы дағдарысы «мен» деген алпауыт мемлекеттердің (АҚШ, Еуропа елдері) экономикасын тамырынан шайқалтты және оның әсері Қазақстанды да айналып өтпеді.

МӘУЛІТ ЖАППАЙ МЕРЕКЕЛЕНУДЕ

АСТАНА. Пайғамбарымыз Мұхаммедтің (с.ғ.с.) туған күні Халықаралық әйелдер күнімен тұспа-тұс келгендіктен бе, бұл жылы мәуліт мерекесін тойлауда ақ жаулықты аналар белсенділік танытты. Елордадағы «Кәусар» халал кешенінде қажы әже-апаларымыздың бас қосып, Пайғамбарымызға (с.ғ.с.) салауат пен мадақ айтуын ерекше оқиға дер едік.
Бұл іс-шара Қазақстан қажылары қауымдастығының Мұсылман әйел-қыздармен жұмыс жөніндегі департаментінің Астана қалалық бөлімшесінің мұрындық болуымен өтті. Шараның басы-қасында Астана қалалық мұсылман әйел-қыздармен жұмыс бөлімшесінің жетекшісі Бақыт Олжабаева мен Рәш Сейітқызы жүрді.

БІЛІМ ОРДАСЫНА 75 ЖЫЛ

18 наурызда Бас мүфти Әбсаттар қажы Дербісәлі Әл-Фараби атындағы Қазақ Ұлттық университетінің ғылыми кеңес залында өткен осы оқу орнының 75 жылдығына арналған «Әл-Фараби: Философия. Мәдениет. Дін.» атты халықаралық ғылыми-практикалық конференцияға қатысты. Конференцияға ҚР Мәдениет және ақпарат министрлігі мен Алматы қалалық әкімшілігінің өкілдері, Философия институтының директоры, академик Әбдімәлік Нысанбаев, М. О. Әуезов атындағы қордың төрағасы, мәдениеттанушы Мұрат Әуезов, Қазақстандағы Ислам Иран Республикасының елшілігі жанындағы мәдени орталықтың төрағасы Мухаммадпур Делавар, Египет мәдени орталығының төрағасы Махмуд Саед, сонымен қатар көрнекті фарабитанушылар, қазақ, түркі және әлемдік философия тарихын зерттеуші ғалымдар, мәдениеттанушылар мен әлеуметтанушылар, теологтар қатысты.

ЕЖЕЛГІ ТАБРИЗДЕ

Сол күні Бас мүфти Стамбулдың «Ататүрк» әуежайынан Иран Ислам республикасының солтүстік батысындағы Шығыс Әзірбайжан облысының орталығы Табриз қаласына аттанды. Халықаралық әуежайда Дінбасын облыс әкімінің орынбасары Абдул Ахад Бахарлужтад, Ислам идеологиясы бойынша облыстық комитет төрағасы Мұхаммед Азими, оның орынбасары Али Хамиди, облыстық теле радио басқармасының бастығы Карим Мейманатпетад, облыстық мәдениет комиссиясының бастығы Сайд Салих Хашими, Иран сыртқы істер министрлігінің Табриздегі өкілі Али Якуби мырзалар хош келіпсіздер айтумен қарсы алды. Қадірменді қонақты Табриздегі мәдени бағдарламамен таныстырып, қонақүйге жай-ғастырды.

ИМАМСЫЗ МЕШІТ, МОЛДАСЫЗ АУЫЛ БОЛМАСЫН...

Аллаһқа шүкір, еліміз тәуел-сіздігін алғалы бері көкше аймағында Ислам дінінің қайта жанданып, өрісі кеңігені анық аңғарылады. Әсіресе, жер-жерде мешіт салуға ыждаһаттылықпен кірісіп, көк күмбезді ғибадат орындары бой көтеруде.Әрине, мешіт салудың сауабы мол екені белгілі. Сондықтан, мешіт үйлерінің ішін намазхандарға толтырып, бес уақыт намазды үзбей өткізу де – бүгінгі күннің басты талабы.

Имам Ағзам Әбу Ханифаның өмірбаяны

Ислам дінінің қазақ даласына келгеніне ХІІ ғасырдан аса уақыт өтті. Содан бері халқымыз атақты ислам ғұламасы Нұғман ибн Сәбит (р.а.) (699–767) негізін қалаған Ханафи мазһабын ұстанып келеді.
Исламның алғашқы дәуірінде мұсылмандар арасында діни қайшылықтар тумады. Өйткені, хазіреті Мұхаммед (с.ғ.с.) пайғамбарымыз қасиетті Құран және өзінің даналығымен мәселенің шешімін айтып, дер кезінде алауыздықтың алдын ала білді.

ИМАМДАР ЕЛГЕ ОРАЛДЫ

3 наурызда Дінбасы Қазақстан мұсылмандары діни басқармасы мен Түркия діни істер басқар-масы арасындағы келісімшарт негізінде Түркияда 2 айлық білімдерін жетілдіру курсын тамамдап келген бір топ дін қызметкерлерімен кездесу өткіз-ді. Тыңдаушыларды оқуды бітіріп, елге аман-есен оралуларымен құттықтап, Діни басқарма қойып отырған талап-тілектермен таныс-тырды. Бас мүфти имамдарға енді осы алған білімін халыққа жеткізіп, пайда тигізеді деп сенім артты.

Діндераралық түсіністік пен сыйластық

Әбсаттар қажы Дербісәлі,
Қазақстан мұсылмандары
діни басқармасы мен Орта Азия мүфтилер Кеңесінің
төрағасы, Бас мүфти.

ДІНДЕРАРАЛЫҚ ТҮСІНІСТІК ПЕН СЫЙЛАСТЫҚ

2009 жыл да табалдырықтан аттады. Тілі мен діні әр қилы бүкіл ізгі ниетті адамзат баласы бұған үкілі үміттерін артып, өзара түсіністік пен сыйластықтың, тыныштық пен бейбітшіліктің орнығып, нығая түсер жылы болар деген ойдамыз. Бұл күндері әлем экономикалық дағдарыстан шығудың жолын іздестіру үстінде.

МҮБАРАК МӘУЛІТ

Шейх Әбсаттар қажы Дербісәлі.
ИСЛАМНЫҢ ЖАУҺАРЛАРЫ МЕН ЖӘДІГЕРЛІКТЕРІ

МҮБАРАК МӘУЛІТ

Әдеттегідей биыл да әлемнің көптеген елдері хазреті Мұхаммед (с.ғ.с) пайғамбарымыздың мәулітін атап өту үстінде, оған көптеген салауаттар айтады. Бұл дәстүр Қазақ елінде де кеңінен таралған.
Мәуліт – араб сөзі, қазақ тілінде “туған күн ” деген мағына береді. Бұл Алла тағаланың ең сүйікті пендесі, Адам атадан (ғ.с.) басталған пайғамбарлардың соңғысы, әрі сардары хазреті Мұхаммедтің (с.ғ.с.) дүниеге келген айына атау етіп қойылған сөз.
Қасиетті Құран Кәрімде Алла тағала “Ахзаб” сүресінің 56-аятында:
“Пайғамбарға (с.ғ.с.) Алла рахымын төгіп, періш¬те¬лер жарылқау тілейді. Ей, мүміндер! Пайғамбарға (с.ғ.с.) сендер де салауат айтып, сәлем жолдаңдар”, – деген.

Елші

Шейх Әбсаттар қажы Дербісәлі.
ИСЛАМНЫҢ ЖАУҺАРЛАРЫ МЕН ЖӘДІГЕРЛІКТЕРІ

ЕЛШІ

Қасиетті Құран пайғамбарымызға уахи жолымен келді дедік. Уахи - Алла тағаланың адамдарға білдіретін илаһи әмірі, жарлығы мен тыйым салуы және баска да барлык хабарларын Жебірейіл (ғ.с.) періште арқылы, яки бізге беймәлім жолмен тікелей пайғамбарларына жеткізуі. Мұхаммед пайғамбарымыз (с.ғ.с.) уахи алған алғашқы пайғамбар емес. Хазіреті Адамнан (ғ.с.) бастап күллі пайғамбарларға уахи келген. Бұлардың кейбірінің есімдері Құранда берілген. Мысалы: «Нұхқа және одан кейінгі пайғамбарларға уахи еткеніміздей саған да (Мұхаммед) уахи еттік. Ибраһимге, Исмайылға, Исхаққа, Яқубқа, Яқубтың ұрпақтарына, Исаға, Аййуб, Йунус, Һарун және Сүлейменге де уахи еттік. Дәуітке Зәбүрді бердік» («Ниса» сүресі, 163-аят).

ҚАСИЕТТІ ҚҰРАН

Шейх Әбсаттар қажы Дербісәлі.
ИСЛАМНЫҢ ЖАУҺАРЛАРЫ МЕН ЖӘДІГЕРЛІКТЕРІ

ҚАСИЕТТІ ҚҰРАН

Дүбірлі оқиғаларға толы тарихқа үңілсек, адамзат қауымының бағыты мен бағдарына жол сызған, күллі ғаламды күрт өзгеріске түсірген маңызды окиғаларды жиі көреміз. Солардың ең бастысы - Ислам дінінің пайда болуы және оның әлемге таралуы. Ата дініміз тарих сахнасына көтерілер қарсаңда адамзат қараңғылық дәуірді бастан кешті. Зұлымдық атаулы етек жайып, ақ қараланып, қара бағаланып жатты. Жезөкшелік сынды адамгершілікке кереғар істер үйреншікті кәсіпке айналды. Адам қанын суша ағызу әдет болды.

ИМАМҒА АРНАУ

Бауырым, құтты болсын шен-шекпенің,
Бойынды биіктерден көрсеткенің.
Өзіңді буырқанған билікпенен,
Бұқара арасына елші еткенің.
Тілеймін несібеңнің мол болғанын,
Жаһанның бәрі даңғыл жол болғанын.
Жасасын сен көтерген бастамалар,
Асасын бір мешіттің қолға алғаның.
Иманмен таразылап әр ісіңді,
Ұмытпай мұсылмандық борышыңды,
Жолы ұзын, тоны жыртық бауырларға
Бере біл қажет кезде қол ұшыңды.

ҚАЗАҚСТАН МҰСЫЛМАНДАРЫ ДІНИ БАСҚАРМАСЫ ЖӘНЕ ОРТА АЗИЯ МҮФТИЛЕР КЕҢЕСІНІҢ ТӨРАҒАСЫ, БАС МҮФТИ ДЕРБІСӘЛІ ӘБСАТТАР

ҚАЗАҚСТАН МҰСЫЛМАНДАРЫ ДІНИ БАСҚАРМАСЫ ЖӘНЕ ОРТА АЗИЯ МҮФТИЛЕР КЕҢЕСІНІҢ ТӨРАҒАСЫ, БАС МҮФТИ ДЕРБІСӘЛІ ӘБСАТТАР (15.09.1947 ж.т., бұрынғы Шымкент обл., Түлкібас ауд.) – шығыстанушы, дінтанушы, әдебиет зерттеуші, жазушы, сыншы, М.Әуезов атындағы Оңтүстік Қазақстан университетінің филология факультетін үздік бітірген (1969). 1970-1975 ж. КСРО Ғылым академиясы Москва Шығыстану институтында біліккер, аспирант. 1975-1976 ж. Марокко Корольдігі, 1985-1986 ж. Тунис Араб республикасы университеттерінде араб тілі мен әдебиеті бойынша біліктілік арттырудан өтті. 1976-1977 ж. ҚР ҒА-ның М.О.Әуезов атындағы Әдебиет және өнер институтының ғылыми қызметкері. 1977 ж. әл-Фараби атын. Қазақ. мемл. ұлттық ун-тінде ассистент, аға оқытушы, доцент,